Balonik …

Twój czas jest ograniczony, a więc nie marnuj go na życie cudzym życiem. Nie daj się złapać w pułapkę przeżywania życia, będąc sterowanym przez innych. Nie pozwól, by zgiełk opinii innych zagłuszył twój wewnętrzny głos. I co najważniejsze, miej odwagę podążać za swoim sercem i intuicją… 

~ Steve Jobs

~ HK 2018, Balonik

Płacze dziewczynka:
-Baloniku wróć! -
A balonik uciekł
za obłoki - w dal ...

Płacze dziewczyna:
-Ukochany wróć! -
Ludzie pocieszają,
a balonik hen ...

Płacze kobieta:
-Utrapiony wróć! -
Ludzie pocieszają
a balonik hen ...

Płacze staruszka:
- Życie moje, wróć! -
... A balonik wraca
zza obłoków - w dół.

                                          ~Bułat Okudżawa     tłum. Wiktor Woroszylski

Piękne, proste słowa o przemijaniu, a lot balonika to metafora życia, to symbol upływającego czasu. Balonik najwyraźniej wrócił, zaznaczając swoim powrotem nadchodzącą śmierć. 

Najpierw mała dziewczynka, pod koniec życia staruszka - jest świadkiem zamykającego się koła życia. 

Pogrążyłam się we wspomnieniach. Myślałam o chwili, gdy pierwszy raz spotkałam się z twórczością Bułata Okudżawy. To w naszym rodzinnym domu rozbrzmiewały pieśni Okudżawy, Wysockiego. Przyszedł okres studenckich niepokojów i nadziei, a duch Okudżawy był wciąż żywy. Jego twórczość zawsze ujmuje, wzrusza subtelnością, brakiem patosu, i zerem treści politycznych. Znaczenie mają uczucia i ludzie z nimi związani. 

Okudżawa był w trudnych czasach balsamem dla niejednej zasmuconej duszy, nadzieją na lepsze jutro, swobody słowa … Jak bardzo nam wielu tego brakowało. Jego twórczość łączyła pokolenia, a przekonania i podziały ludzkie nie miały znaczenia. 

Nastawiłam gramofon z najpiękniejszymi pieśniami Bułata Okudżawy. Zrobiło mi się ciepło na sercu. Jestem zauroczona jego głosem, mądrością … 

Dziwne, ale nie wracałam do tych wspomnień przez większość mojego dorosłego życia. Przyszedł czas i trzeba powrócić do tych ponadczasowych wartości! 

Siostrzyczko, zawsze w moim sercu!

Et in Arcadia ego ...

~Nicolas Poussin

Oto mamy przed oczami obraz siedemnastowiecznego malarza Nicolasa Poussina; ten bardziej znany przechowywany w Luwrze (powstały dwa obrazy o takim samym tytule). Widzimy trzech pasterzy i kobietę, mieszkańców Arkadii, sielankowej krainy wiecznej szczęśliwości, wyidealizowanej krainy spokoju, ładu, ziemskiego raju. Postacie ubrane są w szaty przypominające stroje starożytnych Rzymian bądź Greków - jest to celowe nawiązanie do antyku, z którego wywodzi się motyw Arkadii. 

Znaleźli samotny grób z wyrytym napisem „Et in Arcadia ego” . Cytat interpretowany jako: „Ja, śmierć istnieję nawet w Arkadii”, nasuwa filozoficzną i melancholijną refleksję, nawiązując do baśniowej krainy, w której panuje złudne szczęście i doskonałość.

Nie jest pewne czy pasterze rozumieją, że to jest grób (przecież są w miejscu, wiecznej szczęśliwości), a leżący, tam człowiek był także kiedyś mieszkańcem Arkadii. Czy też są Elojami z "Wehikułu czasu" Herberta George'a Wellsa, nieświadomymi ofiarami Morloków?

Jedynie postać kobiety, kładąca rękę na ramieniu jednego z pasterzy, nie wyraża zdziwienia, wydaje się rozumieć, że każdy kiedyś umiera, nawet, jeżeli mieszka w tak idyllicznej krainie. Wymowa obrazu byłaby dość banalna, ot sielankowy pejzaż porównywalny z "Jeleniem na rykowisku", gdyby nie ten napis. Uwiera niczym cierń i zmusza do zastanowienia. 

Przemawia do mnie wymowa obrazu. Śmierć dociera do każdego miejsca na ziemi, a szczęście kiedyś się kończy. Przychodzi mi na myśl "Memento mori" - pamiętaj, że umrzesz, pamiętaj o śmierci. To wszystko, czym teraz żyjemy, co nas tak zajmuje, będzie miało swój nieunikniony kres. Tylko zaraz odzywa się bunt, dlaczego mamy żyć myślą o tym ostatecznym? Każdy z nas ma wizję, własnej przyszłości; wie, czego oczekiwać od życia, chce wreszcie być kochanym. Może warto żyć mistyczną krainą piękna i szczęścia i podążać tam gdzie serce podpowiada. Może właśnie warto odrzucić stereotypy wiecznego utyskiwania, narzekania i widzenia wszystkiego w czarnych barwach; sięgać tu i teraz, za odległe i nieosiągalne na pozór. A może jednak warto domyślić się, że przy okazji tych poszukiwań, wszystkie drogi jednak prowadzą do ARKADII.

Autor: Halina K. HK